Diagnoza psychologiczna to kompleksowy proces mający na celu ocenę funkcjonowania psychicznego, emocjonalnego i poznawczego pacjenta. Jej głównym celem jest zrozumienie zgłaszanych trudności, określenie ich źródeł oraz zaplanowanie odpowiednich form wsparcia lub dalszego postępowania terapeutycznego.
Diagnoza psychologiczna obejmuje zazwyczaj kilka etapów. Rozpoczyna się szczegółowym wywiadem psychologicznym, podczas którego zbierane są informacje dotyczące aktualnych trudności, historii życia, sytuacji rodzinnej, zdrowotnej oraz funkcjonowania społecznego. W zależności od potrzeb, proces może być uzupełniony o standaryzowane testy psychologiczne, które pozwalają na bardziej obiektywną ocenę funkcji poznawczych, emocji, osobowości czy zachowania.
Ważnym elementem diagnozy jest również obserwacja pacjenta oraz analiza jego sposobu funkcjonowania w trakcie kontaktu z psychologiem diagnostą. Na podstawie zebranych informacji specjalista dokonuje integracji wyników i formułuje wnioski diagnostyczne, które mogą stanowić podstawę do dalszych działań – takich jak psychoterapia, konsultacja psychiatryczna, wsparcie psychologiczne lub inne formy pomocy.
Diagnoza psychologiczna może być przeprowadzana u dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych i realizowana w różnych kierunkach w zależności od zgłaszanych trudności i potrzeb m.in. w kierunku zaburzeń neurorozwojowych, takich jak zespół Aspergera oraz spektrum autyzmu, w kierunku ADHD, a także w kierunku zaburzeń osobowości. Jest szczególnie pomocna w sytuacjach związanych z obniżonym nastrojem, zaburzeniami lękowymi, trudnościami w funkcjonowaniu społecznym, problemami szkolnymi, wychowawczymi czy zawodowymi.
Celem diagnozy nie jest jedynie postawienie rozpoznania, ale przede wszystkim lepsze zrozumienie osoby i jej indywidualnej sytuacji, co pozwala na dobranie najbardziej adekwatnych form wsparcia i pomocy. Najczęściej po diagnozie psychologicznej pacjent kierowany jest na konsultację psychiatryczną co ma na celu ocenę stanu psychicznego pacjenta z medycznej perspektywy. To lekarz psychiatra podejmuje decyzję o ewentualnym wdrożeniu leczenia farmakologicznego.